Terug naar veelgestelde vragen

Sahaja Yoga: yoga, religie of sekte?

Yoga en religie

"De essentie van alle belangrijke godsdiensten is hetzelfde: waarheid. Het doel is hetzelfde: een beter leven leiden, verenigd met de macht die ons creëerde. Alle godsdiensten zijn gebaseerd op het onderricht van goddelijke incarnaties, geboren op verschillende tijdstippen en plaatsen, om het mensdom naar zijn collectieve emancipatie te leiden. Door middel van het proces van zelfrealisatie bereikt in Sahaja Yoga, wordt de waarheid van deze godsdiensten duidelijk: het wordt ons niet geopenbaard omdat we dogma’s naleven. Het manifesteert zich door het vrijmaken van ons potentieel tot een hogere staat van welzijn. Zo kunnen we de essentie van deze grote religies bevatten en aanvaarden, niet op een mentale basis, niet doordat we de verschillen en rituelen die er in de loop der tijden aan werden toegevoegd trachten te verzoenen, maar door onze eigen ervaring."

Gregoire de Kalbermatten

Yoga komt van het Sanskriet ‘yuj’ (uitspreken als het Engelse yoke) en betekent verbinding maken. Het is verbinding zoeken tussen de diepste essentie van de mens (het Zelf of Atman) en God (Brahma) of anders gesteld tussen de micro en de macrokosmos.
De etymologische oorsprong van het woord religie ligt in het Latijnse re (opnieuw)-ligare (verbinden) [1]. In die zin zijn de woorden yoga en religie zelfs synoniemen.

Yoga heeft dus zowel letterlijk als inhoudelijk, erg veel gemeen met religie. Elke vorm van yoga had in oorsprong tot doel door specifieke oefeningen en het aanhouden van een zekere discipline voor geest en lichaam, een stevig innerlijk evenwicht te vestigen, zodat de weg vrij werd gemaakt voor het ontwaken en doorstromen van de universele levensenergie. Deze laatste kreeg in de grote spirituele tradities verschillende benamingen: Kundalini (hindoeïsme), Ruach (Koran), Pneuma (Gnostici), Heilige Geest (Bijbel),... Ze verbindt ons diepste Zelf met het grotere geheel, de Allesdoordringende Kracht, het universum, het Goddelijke. Deze verbinding met de bron waaruit alle leven voortgekomen is wordt o.a. omschreven als verlichting, wedergeboorte, zelfrealisatie, of de staat van yoga.

Spiritualiteit is dat wat ons dichter bij de Spirit of ons diepste Zelf brengt en dat wat de Spirit in ons dichter bij het Goddelijke brengt. De diepste essentie van yoga is dus spiritueel en gaat veel verder dan enkel lichaamsoefeningen.

Sahaja Yoga herstelt het spirituele aspect van yoga in z’n oorspronkelijke waarde en betekenis. Het bereiken van de ’staat van yoga’ door zelfrealisatie en meditatie is de sleutel tot spirituele groei en innerlijke transformatie. De principes zijn gebaseerd op eeuwenoude kennis van ons subtiel systeem en van de spirituele levensenergie. Deze kennis is terug te vinden in zowat alle religieuze, spirituele en mystieke tradities, wanneer men teruggaat naar de oorsprong ervan. En is het ultieme doel van religie niet het zoeken en uiteindelijk vinden van ’eenheid met God’, de universele oerkracht? Shri Mataji, de grondlegger van Sahaja Yoga, zegt hierover: "Alle religies zijn als bloesems aan dezelfde boom van spiritualiteit".

Sahaja Yoga en sektarisme

Nieuwe religieuze bewegingen die niet rechtstreeks aansluiten op de bestaande, erkende grote religies, krijgen al snel het etiket ’sekte’ opgekleefd. Zowat alle clichés die men bij het woord sekte kan bedenken worden aan Sahaja Yoga toegeschreven. Deze webpagina tracht in dit kader een eerlijk beeld te geven over Sahaja Yoga.

Moraalfilosoof Prof. Etienne Vermeersch heeft een interessant lijstje van 7 criteria samengesteld die, naargelang het aantal van deze criteria waaraan voldaan is bepalen of een organisatie als meer of minder sektarisch kan beschouwd worden. Volgens hem is een definitie zinloos, men kan enkel de graad van sektarisme trachten te bepalen. Voor elk van deze criteria wordt verder beschreven hoe Sahaja Yoga als beweging zich daartoe verhoudt. Het is dan verder aan de lezer te bepalen welke gradatie hij of zij wenst toe te kennen.

De 7 Criteria van Prof. Vermeersch [2]

  • De mate van inpalming van de leden.
  • De aanwezigheid van een dogmatische leer.
  • De mate van hiërarchie binnen de organisatie.
  • De aanwezigheid van een charismatisch leider.
  • Geslotenheid
  • Gevoel van beter te zijn dan de anderen.
  • De mate van bekeringsijver


Inpalming
Organisaties die zich hierin specialiseren, ontwikkelen methoden om de leden afhankelijk te maken. Enkele voorbeelden: al het geld moet worden afgegeven, de enige cultuur waaraan nog tijd mag worden besteed is die van de beweging zelf, meestal is er nog maar één (’heilig’) boek dat mag gelezen worden, alle beschikbare tijd moet gaan naar bidden en studeren, er wordt voor jou bepaald wanneer je moet gaan slapen, wanneer je moet opstaan, er wordt een streng dieet gevolgd dat als effect heeft dat je zwakker en dus minder weerbaar wordt,...
Hoe zit dat met Sahaja Yoga? In verband met geld wordt men enkel verzocht om een kleine bijdrage in de onkosten te leveren. Dit is 3€ per les of een vaste bijdrage van bijvoorbeeld 30€ per maand, voor degenen die wensen iets meer te geven. Ligt dit bedrag moeilijk bvb voor een werkloze of een student, dan geeft die gewoon wat minder. Overschotten, als deze er zijn, worden gebruikt om internationale projecten te ondersteunen. Dit alles gebeurt zonder druk uit te oefenen. Op al het andere hierboven beschreven heeft Sahaja Yoga als organisatie net zoveel invloed als een gemiddelde voetbalclub op haar leden, het is niet onze zaak wat iemand met zijn vrije tijd doet! Natuurlijk zijn er, net zoals in die voetbalclub vrijwilligers die zich inzetten om de zaak te organiseren en die daar een deel van hun vrije tijd in steken, maar inpalming?

Dogmatische leer
Elk dogma wordt vermeden. Alles is verifieerbaar. Er wordt vanaf de eerste kennismaking op gedrukt dat alles wat er verteld wordt als een hypothese moet beschouwd worden en zoals een wetenschapper dient te worden onderzocht.

Sahaja Yoga sluit zich in die zin veel meer aan bij een mystieke traditie, waarbij men met het volle bewustzijn, door directe waarneming in contact komt met de ultieme realiteit.


Hiërarchie
Er is binnen Sahaja Yoga net voldoende hiërarchie aanwezig om niet te vervallen in anarchie. We kennen verantwoordelijken op een drietal niveaus; dit zijn steeds mensen die vrijwillig en onbezoldigd bepaalde taken op zich nemen. Op het plaatselijke niveau (in een gemeente waar er samenkomsten en/of cursussen georganiseerd worden om Sahaja Yoga te beoefenen) staat een team van verantwoordelijken in voor de praktische organisatie. Er is ook een (wisselend) team van verantwoordelijken per land, dat de zaken op nationaal vlak coördineert. Tenslotte is er op internationaal niveau een groep verantwoordelijken, die o.a. instaan voor een vlotte communicatie wereldwijd. Al deze heren en dames hebben voornamelijk een praktische en niet een controlerende functie. Het bekleden van deze functies betekent dan ook in geen geval dat dit ’hogere’ of ’betere’ yogi’s zouden zijn. Wat dat laatste betreft bestaat er geen hiërarchie.

Charismatische leider
Wat betekent het woord charismatisch eigenlijk? Volgens het woordenboek: ‘een persoon die speciaal begenadigd is door God ten dienste van zijn gemeente (= maatschappij)’. In die letterlijke zin kan je de oprichter van Sahaja Yoga, Shri Mataji Nirmala Devi, beslist een charismatisch persoon noemen, omdat zij in staat is geweest de methode van Sahaja Yoga te ontwikkelen die voor reeds honderdduizenden mensen een duidelijke kwaliteitsverbetering betekent in het dagelijkse leven.

Anderzijds dient benadrukt te worden hoe Shri Mataji werkte. Tot in de laatste jaren van haar leven reisde zij de wereld rond om te spreken over Sahaja Yoga. Ze benadrukte sterk dat ieder de kwaliteiten in zich heeft om zijn ’eigen meester’ te worden. Shri Mataji was dus zeker geen leider in de zin dat zij probeerde ’volgelingen’ te controleren of afhankelijk van haar te maken.

Na het overlijden van Shri Mataji heeft de Sahaja Yoga beweging geen nieuwe ‘leider’ gekregen. Er zijn op veel plaatsen over de hele wereld enthousiaste vrijwilligers die voelen dat Sahaja Yoga meditatie een verrijking betekent in hun dagelijks leven en de kennis willen delen met anderen. Zoals gezegd is er op internationaal niveau een team dat instaat voor communicatie en een aantal praktische zaken coördineert. Dit team heeft geen enkele controlerende functie.

Geslotenheid
Ook hier is Sahaja Yoga net zo gesloten als bovengenoemde voetbalclub. Sahaja Yogi’s trekken zich niet terug in een of andere gemeenschap waar ze zoveel mogelijk in het eigen levensonderhoud zouden trachten te voorzien. De relatie met familieleden blijft normaal, en zal in zeer veel gevallen zelfs een stuk verbeteren. De relatie van de kinderen met hun ouders wordt beschouwd als zeer belangrijk omdat die een direct effect heeft op het psychisch evenwicht. Een verstoorde relatie met de moeder of vader gaat steeds ten koste van de hart chakra en veroorzaakt angsten en onzekerheden die de harmonie in het latere leven tot ver in de volwassenheid kunnen verstoren.

Beter dan de anderen
Sahaja Yogi’s voelen zich beter dan vroeger maar daarom nog niet beter dan anderen. Sahaja Yoga biedt de mogelijkheid om versneld geestelijk en spiritueel te evolueren, maar het is perfect mogelijk dat u als lezer veel verder staat in uw spirituele groei dan degene dit schrijft.

Bekeringsijver
We geloven in wat we doen en we kennen de effecten van het beoefenen van Sahaja Yoga door ze te ervaren en door mensen van week tot week te zien veranderen van soms zeer gespannen en prikkelbaar tot vredig en gelukkig. We organiseren dan ook graag op geregelde tijdstippen cursussen en kennismakingsavonden voor nieuwe mensen. Je zal ons echter niet aan je voordeur vinden om je te overhalen toch maar Sahaja Yoga te gaan doen. Wij denken dat iets ’goeds’ voldoende aantrekkingskracht bezit om geïnteresseerden aan te trekken, zonder dat men ze moet trachten te ’grijpen’.


Tot slot

Tot slot willen we als verantwoordelijken in België nog benadrukken dat we een voortdurende inspanningen leveren om Sahaja Yoga als beweging te vrijwaren van elke vorm van sektarisme. Om enkele voorbeelden te noemen:

U hoeft niet in te schrijven nog te betalen voor een volledige cursus reeks van meerdere weken of maanden. Op die manier voelt men zich nooit gebonden door een eventueel betaald bedrag.

Er wordt vanaf les één zeer veel aandacht besteed aan het ‘eigen meester’ principe, waarbij elk individu voor zichzelf verantwoordelijkheid dient te op nemen, en dus geen enkele verantwoordelijkheid wordt overgedragen aan een derde.

Er wordt niet gewerkt met een vorm van lidmaatschap.

Mensen die niet langer de collectieve meditaties wensen bij te wonen, zelfs indien ze een lange periode als vrijwilliger geëngageerd zijn geweest, zijn daarin volledig vrij. Ze worden niet ‘scheef’ bekeken (of als satanisch bestempeld, zoals het cliché gaat).

Men zal er in de loop van een cursus Sahaja Yoga meditatie en technieken meermaals op gewezen worden dat een fundamentalistische of fanatieke houding t.o.v. van Sahaja Yoga (net zoals t.o.v. eender welke andere spirituele beweging of vorm van religie) schadelijk is. Om precies te zijn veroorzaakt zo’n houding problemen in de bovenste chakra, de Sahasrara chakra.

Er wordt in België geen psychologische of medische begeleiding gegeven. Sahaja Yoga meditatie heeft als voornaamste doelstelling tot hulp te zijn voor een, verder individuele, spirituele zoektocht. De verbetering van de mentale en fysieke gezondheidstoestand die hiermee gepaard gaat, kunnen we niet ontkennen, maar zijn geen doel op zich en werken in de eerste plaats preventief. Er wordt op internationaal vlak op verschillende plaatsen, in samenwerking met universiteiten, studie verricht over de voordelen van Sahaja Yoga meditatie toegepast tijdens de behandeling van stress, depressie, astma en andere gezondheidsproblemen. Dit gebeurt steeds op een medisch verantwoorde manier onder begeleiding van professionele, klassiek geschoolde artsen.

Indien u, ondanks al deze inspanningen, toch concrete klachten in dit verband zou hebben, dan kan u steeds terecht op het vragenformulier om uw opmerkingen kenbaar te maken.

[1] Er zijn ook andere interpretaties bekend zoals :re (opnieuw) + legio (lezen) waarbij het dan vooral geschriften gaat, en res (met betrekking tot) + legere (samenkomen) waarbij het dan meer op een religieuze organisatie zou duiden.

[2] zoals ze enkele jaren geleden geformuleerd werden in een radio-interview op Radio 1 - zie ook cursus Prof. Etienne Vermeersch: ’Historisch overzicht van de wijsbegeerte", Hoodstuk 1.5
 

Terug naar veelgestelde vragen



“Tijdens een aardbeving kan een boom niet groeien. Wanneer de aardbeving voorbij is, wordt alles stil. Alles is rustig. Dan alleen kan de boom groeien. Op dezelfde manier kan onze groei maar plaatsvinden als we rust vinden binnen in onszelf."


Ervaar het nu!


Cursussen



Ervaringen met SY meditatie



"Alles lijkt gemakkelijker en meer vanzelf te gaan wanneer ik heb gemediteerd; ik voel mij sterker en weer opgeladen met energie."

Nieuws
Social media